Varen zonder vaarbewijs: wat het je kost

Kort antwoord: varen zonder het vereiste vaarbewijs levert een boete op die in de OM-tarieven oploopt tot enkele honderden euro's — richtbedragen voor 2026 gaan tot ongeveer € 650. Vervelender is wat erachter zit: bij schade kan je verzekeraar zich op de polisvoorwaarden beroepen.

Wat de politie controleert

Op het water controleren de politie, Rijkswaterstaat en provinciale handhavers. Bij een controle op een snelle motorboot kijken ze doorgaans naar meer dan alleen het vaarbewijs:

• het vaarbewijs van de bestuurder;
• het registratiebewijs en het registratieteken aan weerszijden van de romp;
• het dodemanskoord — dat moet om de pols of het been zitten, niet aan het dashboard hangen;
• een reddingsvest onder handbereik voor iedere opvarende (een zwemvest of drijfkussen wordt niet geaccepteerd);
• een brandblusser van ten minste 2 kilo.

Elk van die punten heeft zijn eigen tarief. Een controle die op één ontbrekend papier begint, eindigt daardoor zelden bij één bekeuring.

Boetebedragen veranderen elk jaar

De bedragen staan in de boetebase van het Openbaar Ministerie en worden jaarlijks bijgesteld. Voor 2026 lopen de tarieven rond varen zonder het vereiste vaarbewijs op tot in de honderden euro's; snelheidsovertredingen beginnen rond € 110 en lopen voor grote schepen ver door. Noteer geen bedrag uit je hoofd: kijk het op als je het precies wilt weten, want de tarieven van vorig seizoen kloppen zelden nog.

De echte kostenpost: je verzekering

Een pleziervaartuigverzekering dekt schade onder voorwaarden, en een van die voorwaarden is dat je voldoet aan de wettelijke eisen om het schip te mogen voeren. Vaar je zonder het vereiste vaarbewijs en vaar je een steiger, een sluisdeur of een andere boot aan, dan heb je een discussie met je verzekeraar op een moment dat je die niet kunt gebruiken. Bij aanvaringsschade aan een beroepsschip loopt het bedrag snel in de tienduizenden euro's — en anders dan een boete is dat geen vast tarief.

Vaak is het een misverstand, geen overtreding

De meeste mensen die zonder vaarbewijs varen doen dat niet bewust. Twee situaties zien wij het vaakst:

• Een zwaardere motor op een bestaande boot. De boot bleef gelijk, de motor werd groter, en daarmee schoof de boot over de grens van 20 km/u. Beslissend is wat de combinatie bij vol gas haalt, niet hoe je vaart.
• Een boot van 15 meter of net iets meer. Vanaf 15 meter is het vaarbewijs verplicht ongeacht de snelheid. Bij een schip van 15,20 meter voldoet ervaring alleen niet.

Loop daarom de twee grenzen na voordat je het seizoen ingaat.

Wat het alternatief kost

Het CBR-examen kost € 53,15. Een cursus die je erdoorheen loodst kost bij ons € 69. Dat is samen minder dan één bekeuring, en het scheelt bovendien de discussie met je verzekeraar. Je kunt eerst een gratis proefles doen voordat je iets uitgeeft.